Towards a bibliography. Robin Kinross, November 2002

Gerrit Noordzij

Gerrit Noordzij’s theory of letters was launched publicly in 1970, with his article ‘Broken scripts and the classification of typefaces’. Despite the ostensible subject of that piece, his idea of ‘translation / expansion’ and ‘cursive / interupted’ as the governing schema of letters is presented there, ‘in nuce’. Noordzij’s main books on letters and type are The stroke of the pen (1982) and De streek (1985, reissued 1991). Otherwise, the essential Noordzij texts on typography and letters are the bulletin Letterletter (1984-96), produced for ATypI, and the compendium of his ‘views about everything’: De handen van de zeven zusters (2000).

This is, of course, not a complete bibliography. For example, some newspaper articles by GN have been consciously omitted. Additions and corrections are welcomed (please write to me at rk@hyphenpress.co.uk). Many thanks to Peter Enneson and Mathieu Lommen for additions and corrections to the present draft.

Writing by GN

1970

‘Reading the journal’
The Journal of Typographic Research, vol.4, no.1, 1970, pp.85-90
‘Broken scripts and the classification of typefaces’
The Journal of Typographic Research, vol.4, no.3, 1970, pp. 213-40
One page is reproduced here, not the entire article.

1971

‘A reply to Alexander Nesbitt’
Visible Language, vol.5, no.1, 1971, pp.85-7

1973

‘A program for teaching letterforms’
in: F.Baudin and J.Dreyfus (ed.), Dossier A-Z: Association Typographique Internationale 1973. Andenne: Rémy Magermans, 1973, pp.80-8

1975

Handwriting as design: report for discussion at the Congress of ATypI,
Warsaw, 1975. Tuil: ATypI, Committee on Education in Letterform [22 pp]
‘Die Hände der sieben Schwestern’
in: M.J.M. de Haan, S.J. Lenselink, et al. (ed.), In navolging: een bundel studies aangeboden aan C.C. de Bruin bij zijn afscheid als hoogleraar te Leiden, Leiden, 1975, pp.180-8
‘Die Hände der sieben Schwestern’
Nederlandsch archief voor kerkgeschiedenis, vol. 56, no.1, 1975

1978

‘Haags ABC’
Compres, no. 3, 1978, pp.13-19

1979

Zeis en sikkel: de kunst van het maaien
Amsterdam: Bert Bakker, 1979 [80 pp]

1980

Het verzamelde misverstand van Gerrit Noordzij: de dingen, als je ze op hun kop zet, worden niet altijd duidelijker maar dikwijls wel leuker
Amsterdam: Universiteitsbibliotheek, 1980 [24 pp]
‘Papier: weet ik veel’
Finish, vol.3, no.5, 1980 [12 pp]

1982

The stroke of the pen: fundamental aspects of western writing
The Hague: Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten, 1982 [? 52 pp]

1983

De burgundische Bastarda: Vortrag am 29. März 1983
Munich: Typographische Gesellschaft München, 1983 [12 pp]
‘Inleiding’
in: Letters in studie: letterontwerpen van studenten in het Nederlands Kunstonderwijs Eindhoven: Lecturis, 1983
‘De nieuwe letters van de keizer’
Tirade, vol.27, no.288, 1983, pp.514-27

1984

GN & Ton Croiset van Uchelen
Deliciae: over de schrijfkunst van Jan van den Velde. Haarlem: Enschedé, 1984 [80 pp]
‘Letterletter, no.1 (‘winter 1984-1985′). The art of quibbling’
Münchenstein: ATypI [4 pp]
‘Schrift en spelling’
Compres, no.9, 1984, p.65

1985

De streek: theorie van het schrift
Zaltbommel: Van de Garde, 1985 [80 pp]
Letterletter, no.2 (‘spring 1985’)
Münchenstein: ATypI [4 pp]
Das Kind und die Schrift
Munich: Typographische Gesellschaft München, 1985 [56 pp]. Available in PDF here

1986

Letterletter, no.3 (‘February 1986’)
Münchenstein: ATypI [8 pp]
Letterletter, no.4 (‘May 1986’)
Münchenstein: ATypI [8 pp]
Zetten bij Thieme, Nijmegen
Nijmegen: Thieme, 1986 [82 pp]
‘Inleiding’
Letters] Den Haag: Rijksmuseum Meermanno-Westreenianum, 1986

1987

Letterletter, no.5 (‘spring 1987’)
‘Correspondence on research in writing’ Münchenstein: ATypI [8 pp]
Letterletter, no.6 (‘autumn 1987’)
‘The seven-times table’. Münchenstein: ATypI [8 pp]

1988

De staart van de kat: de vorm van het boek in opstellen
Leersum: GHM, 1988 [112 pp]
Letterletter, no.7 (‘spring 1988’)
Münchenstein: ATypI [8 pp]
Letterletter, no.8 (‘autumn 1988’). ‘The grammographic polyglot’
Münchenstein: ATypI, [12 pp]

1989

Letterletter, no.9 (‘spring 1989’). ‘The historical fact maker’
Münchenstein: ATypI [12 pp]
Letterletter, no.10 [autumn 1989]. ‘A matrix of writing’
Münchenstein: ATypI [8 pp]
‘Ikarus op Macintosh: 1’
Compres, 27 June 1989, pp. 31-7
‘Ikarus op Macintosh: 2’
Compres, 18 July 1989, pp. 17-23

1990

Letterletter, no.11 [1990?]
‘The truth about the serif’
Münchenstein: ATypI [12 pp]

1991

De streek: theorie van het schrift
Leersum: ICS Nederland, 1991 [80 pp]
De start van de kat: de vorm van het boek in opstellen
Leersum: ICS Nederland, 1991 [112 pp]
Letterletter, no.12 [‘June 1991’]. ‘The logic of book design’
Münchenstein: ATypI [12 pp]
‘The shape of the stroke’
in: Robert A. Morris and Jacques André (ed.), Raster imaging and digital typography 2: papers from the second RIDT meeting, held in Boston, October 14-16, 1991 New York, 1991, pp. 34-42

1992

GN & Mathieu Lommen
Jan van Krimpen, 1892-1958: een keuze uit de collectie
Amsterdam: Universiteitsbibliotheek van Amsterdam, 1992 [8 pp]

1993

Letterletter, no.13. ‘The Burgundian issue’
Münchenstein: ATypI [16 pp]
Ruse on trial
Hurwenen: The Enschedé Font Foundry, 1993 [1 sheet]
‘Het domein van de typograaf’
De Gids, vol.165, no.4/5, 1993, pp.267-80
‘Chiaconna in e flat: classifying type’
TypeLab Gazette, 27 September 1993, Antwerp: ATypI Antwerp, pp.17-19

1994

Letters kijken: 1995 [calendar]
Leersum: Bankiva [12 leaves + covers]
‘Die Schriftentwürfe von Gerrit Noordzij’
Typografische Monatsblätter, no.2, 1994 , pp.9-16

1995

Vergeetboek: de expansie van het boek in zijn ontwikkeling van leesboek tot naslagwerk, van rol tot rom
Den Haag: Colofon, 1995 [44 pp]
‘Rule or law’
in: Paul Barnes (ed.), Jan Tschichold: reflections and reappraisals. New York: Typoscope, 1995, pp.25-31
‘Oorzaak als gevolg (filosofische kruimels)’
Filosofie & Praktijk, vol.16, no.4, 1995, pp.214-15
‘The mannerist writing-book and Stanley Morison’
Quaerendo, vol.25, no.1, 1995, pp.59-71
‘De betekenis van Jan van Krimpen’
Vormberichten, no.7/8, 1995, pp.30-1

1996

Letterletter, no.14, 1996. ‘Mannerist writing’
Zaltbommel: The Enschedé Font Foundry [16 pp]
Letterletter, no.15, autumn 1996
‘On copperplate’
Zaltbommel: The Enschedé Font Foundry [16 pp]
‘Een eenvoudig verzinsel’
in: Mathieu Lommen & Peter Verheul (ed.), Haagse letters: letterontwerpen aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten Den Haag. Amsterdam: De Buitenkant, 1996, pp.6-9
‘Het primaat van de pen’
in: Ton Croiset van Uchelen & Hannie van Goinga (ed.), Van pen tot laser, Amsterdam: De Buitenkant, 1996, pp.204-11

1997

‘Reply to Robin Kinross’
Typography Papers, no.3, 1997, pp.89-90

2000

De handen van de zeven zusters
Amsterdam: Van Oorschot [382 pp]
[dated 2000, but published in February 2001]
Letterletter: an inconsistent collection of tentative theories that do not claim any other authority than that of common sense
Vancouver: Hartley & Marks [xii + 180 pp]

2001

Special GN issue
Alphabet [San Francisco: The Friends of Calligraphy], vol. 26, no. 3, 2001, pp.3-29

Writing on GN

1971

Alexander Nesbitt,
‘To the editor’
Visible Language, vol.5, no.1, 1971, pp.82-4

1980

Huib van Krimpen,
‘Gerrit Noordzij: master of crafts’
Penrose Annual, vol.72, 1980, pp.121-8

1983

Jost Hochuli,
‘The stroke of the pen’ [book review]
Typografische Monatsblätter, vol.102, no.3, 1983 pp.28-30

1987

Ewoud Sanders,
‘”Vijfenzestig lettertekens per regel, niet meer en niet minder”‘ [interview]
NRC Handelsblad, 14 March 1987

1994

Max Caflisch
‘Die Schriftentwürfe von Gerrit Noordzij’, [preface]
Typografische Monatsblätter, no.2, 1994 , p.9

1996

Stijn Verbeeck,
‘Het midden der aarde’
Leeslint, vol.6, no. 1 (15 April 1996), pp.1, 4-5
Bas van Lier,
‘Een A is gauw gemaakt’ [interview]

NRC Handelsblad, 31 October 1996
Een A is zo gemaakt[link]

1997

Robin Kinross,
‘Type as critique’
Typography Papers, no.3, 1997, pp.77-87

2000

Paul Stiff,
‘Spaces and difference in typography’
Typography Papers, no.4, 2000, pp.92-130
Hans Bouman,
‘Gerrit Noordzij: een eigenzinnig typograaf’ [interview]
De Uitgever, October 2000, pp. 12-13

2001

Het primaat van de pen: een workshop letterontwerpen met Gerrit Noordzij
Den Haag: Konklijke Academie van Beeldende Kunsten, 2001 [48 pp]
Jan Goossensen,
‘Heilige letters: uit de grabbelton van Gerrit Noordzij’ [interview]
HN, vol.57, no.11 (17 March 2001), pp. 6-7
Reviews of De handen van de zeven zusters, by:
Willem Dijkhuis, Financiële Dagblad, 10 March 2001
Mathieu Lommen, Items, no.3, 2001, pp.98-99.
Guus Middag, NRC Handelsblad, 2 March 2001, p.33
Maartje Somers, Het Parool, 16 February, 2001
Lisa Kuitert, Vrij Nederland, 10 March 2001, p.65